proti - to be online
Kto może złożyć wniosek o podział majątku wspólnego?
autor: r.pr. Marta Łubik-Piotrowska , kategoria: Podział majątku , data dodania: 24.05.2021

"Jestem po rozwodzie dwa lata. Do tej pory ani ja ani była żona nie złożyliśmy do sądu wniosku o podział majątku wspólnego, dowiedziałem się jednak, że z takim zamiarem nosi się nasz wierzyciel. Czy ma on do tego prawo?"

Zgodnie z art. 506 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.), postępowanie nieprocesowe sąd wszczyna na wniosek, a w wypadkach wskazanych w ustawie może je wszcząć także z urzędu. 

Kierując się zatem powyższą zasadą wskazać należy, iż postępowanie sądowe dot. podziału majątku wspólnego może zostać skutecznie wszczęte tylko i wyłącznie wtedy, gdy wniosek o podział majątku wspólnego zostanie złożony przez uprawniony do tego podmiot, a do podmiotów tych w pierwszej kolejności zaliczymy każdego z małżonków lub byłych małżonków. Nie sposób nie stwierdzić, że to właśnie małżonkowie/byli małżonkowie najczęściej są podmiotami stającymi się wnioskodawcami w niniejszym postępowaniu, jednakże krąg ten jest znacznie szerszy. I tak wskazać należy, że podmiotami uprawnionymi również są:

  1. Spadkobiercy małżonków, jeżeli małżeństwo ustało przez śmierć któregoś z nich lub uznanie za zmarłego bądź jeśli któreś z małżonków, albo oboje, zmarło po ustaniu wspólności, ale przed złożeniem wniosku o podział majątku wspólnego, 
  2. Nabywcy spadku lub udziału w spadku, 
  3. Następcy prawni małżonka i ich spadkobiercy, jeśli po ustaniu wspólności małżonek zbył swój udział osobie trzeciej, 
  4. Wierzyciel, który w postępowaniu egzekucyjnym zajął roszczenie o podział majątku wspólnego, 
  5. Współwłaściciel, jeśli współwłasność obejmowała składniki majątku wspólnego,
  6. Skarb Państwa w odniesieniu do składników majątku wspólnego, co do których orzeczono środek karny w postaci przepadku, 
  7. Prokurator,
  8. Rzecznik Praw Obywatelskich.

W tym miejscu wskazać również należy, że wniosek złożony przez osobę nieuprawnioną podlega oddaleniu. 

Wskazując podmioty uprawnione do złożenia wniosku o podział majątku wspólnego nie sposób też nie odnieść się do podmiotów, które mogą być Uczestnikami tego postępowania. Zgodnie z art. 510 k.p.c., każdy zainteresowany wynikiem postępowania może być jego uczestnikiem, musi wykazać tylko swój interes prawny. Przykładowo wskazać można, iż Uczestnikiem postępowania o podział majątku wspólnego może być konkubent małżonka, jeżeli przedmioty nabyte w związku pozamałżeńskim stanowią współwłasność konkubentów wg przepisów prawa rzeczowego. Uczestnikiem niniejszego postępowania może być również bank, jeżeli w skład wspólnego majątku wchodzi prawo własności nieruchomości obciążonej hipotekę zabezpieczającą jego wierzytelność lub np. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, jeśli w skład majątku wchodzi prawo do korzystania z lokalu znajdującego się w jej zasobach, a przydzielonego jednemu z małżonków jako kwatera. 

  

Podstawa prawna:

art. 506 i 510 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz. U. Nr 43, poz. 296),

Komentarz do spraw o podział majątku wspólnego małżonków pod red. J. Ignaczewskiego, Wolters Kluwer, Warszawa 2017.