Zgodnie z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż w rozumieniu w/w przepisu przez rodzinę należy rozumieć małżonków lub małżonków i ich wspólne małoletnie dzieci i pełnoletnie lecz niesamodzielne dzieci. Zaś kolejno wskazać należy, iż na potrzeby rodziny jako wspólnoty mieszkającej razem i wspólnie gospodarującej składają się potrzeby wspólne wszystkich jej członków (np. koszty mieszkania, media) oraz potrzeby indywidualne poszczególnych osób wchodzących w jej skład (żywność, odzież, koszty kształcenia, leczenia, rozrywek). Koszty niezbędne do zaspokajania tak rozumianych potrzeb rodziny mogą zatem składać się z kosztów prowadzenia wspólnego gospodarstwa, utrzymania i wychowania dzieci oraz zaspokajania osobistych potrzeb małżonków (np. wydatków związanych z rozwojem zawodowym małżonka, które pozwolą na utrzymanie lub zwiększenie w przyszłości dochodów).

Zakres obowiązku, o którym mowa w art. 27 kro, zależy od możliwości zarobkowych i majątkowych obojga małżonków, a także od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego.

Pamiętać również należy, iż małżonkowie mają prawo do równej stopy życiowej. Zasada ta oznacza, że małżonkowie powinni żyć na porównywalnym poziomie, a poziom zasądzonego świadczenia powinien – co do zasady – umożliwiać uprawnionemu życie na zbliżonej do zobowiązanego stopie życiowej. Orzekając o wysokości kwoty tego świadczenia, sąd winien brać pod uwagę poziom życia małżonków z okresu, kiedy pożycie małżeńskie przebiegało zgodnie.

W myśl powyższego obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa, istnieje niezależnie od łączącego małżonków ustroju majątkowego (czyli również wtedy, gdy ustanowiona została rozdzielność majątkowa) i trwa tak długo, jak trwa małżeństwo. A zatem obowiązek, o którym mowa w niniejszym artykule nie ustaje w razie separacji faktycznej! Niemniej jednak wskazać od razu należy, iż w sytuacji separacji faktycznej, co do zasady, każde z małżonków powinno jednak dokładać sił i starań do uzyskiwania środków na własne utrzymanie. Dopiero w sytuacji, w której małżonek domagający się zabezpieczenia swoich potrzeb od drugiej strony wykaże, iż w pełni wykorzystał swoje możliwości w celu uzyskania dochodów niezbędnych do ich zaspokojenia zasadnym będzie złożenie wniosku o zabezpieczenie w/w roszczenia.

Reasumując wskazać należy, iż obowiązek przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny obejmuje potrzeby całej rodziny, a nie jej poszczególnych członków, zaś zabezpieczenie tego roszczenia możliwe jest, w sytuacji, gdy uprawniony zgodnie z art. 753 § 1 k.p.c. uprawdopodobni istnienie tego roszczenia (tj. przedłoży odpowiedni materiał dowodowy). Jeśli przesłanki te nie zostaną spełnione sąd wniosek o udzielenie zabezpieczenia oddali.

Podstawa prawna:

art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 682 z późn. zm.)

art. 753 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz. U. z 2018.0.1360)

Komentarz do art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pod red. J. Wiercińskiego, wyd.1.