„Odkąd wyszłam za mąż w moim małżeństwie funkcjonuje wspólność majątkowa. Zastanawiam się nad zmianą tego ustroju i chciałabym dowiedzieć się kiedy ustaje wspólność majątkowa, jakie mogą być tego przyczyny?
Rozpoczynając odpowiedź na wyżej postawione pytanie, warto odnieść się do artykułu poprzedzającego ten i przypomnieć, iż zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: kro) z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).
Wspólność majątkowa ustawowa opiera się na małżeństwie, a zatem podstawową przyczyną jej ustania będzie ustanie małżeństwa bez względu na jego przyczynę. I tak wyjaśnić należy, iż ustaje ona:
1. z chwilą śmieci jednego z małżonków lub jednoczesnej śmierci obojga małżonków,
2. z chwilą, która w prawomocnym orzeczeniu o uznaniu jednego z małżonków za zmarłego została oznaczona jako chwila jego śmierci,
3. z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwiązującego małżeństwo przez rozwód,
4. z chwilą uprawomocnienia się wyroku orzekającego unieważnienie małżeństwa.
Wspólność majątkowa ustawowa może ustać także w trakcie trwania małżeństwa, gdy małżonkowie zdecydują się na zawarcie umowy w formie aktu notarialnego, w której zdecydują się na ustanowienie rozdzielności majątkowej lub rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków lub gdy zostanie orzeczona separacja (z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o separacji).
Ponadto, zgodnie z art. 52 i 53 kro sąd może z ważnych powodów ustanowić między małżonkami przymusowy ustrój rozdzielności majątkowej. Przez ważne powody należy rozumieć m.in.:
1. ubezwłasnowolnienie jednego z małżonków,
2. ogłoszenie upadłości jednego z małżonków,
3. powodowanie uszczerbku w majątku wspólnym,
4. okoliczności stwarzające sytuacje, w której wykonywanie zarządu przez każdego z małżonków ich wspólnym majątkiem jest niemożliwe lub znacznie utrudnione,
5. zaniedbywanie obowiązków względem rodziny przez jednego z małżonków lub uleganie przez niego nałogom (alkoholizm, hulaszczy tryb życia) oraz nie przyczynianie się do powstania majątku wspólnego albo marnotrawienie tego majątku.
Podstawa prawna:
art. 31 § 1, art. 52 i 53 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 682 z późn. zm.),
Komentarz do art. 31 § 1, art. 52 i 53 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pod red. J. Wiercińskiego, wyd. 1.
Komentarz do spraw o podział majątku wspólnego małżonków, Krystyna Skiepko pod red. J. Ignaczewskiego, wyd. 3.
